Een vlonder plannen draait om beslissingen nemen in de juiste volgorde: waar de vlonder voor is, wat de regels toestaan, hoe groot hij wordt, hoe de onderconstructie eruitziet en van welk materiaal je bouwt. Heb je dat op papier staan, dan volgen de materiaallijst en het budget bijna vanzelf. Spring je vooruit naar planken kiezen voordat je de onderconstructie kent, dan moet je meestal opnieuw tekenen.
Deze gids loopt die volgorde door, met als doorlopend voorbeeld een vlonder van 4 × 3 m achter een rijtjeshuis, ongeveer 45 cm boven het maaiveld zodat hij aansluit op de tuindeur.
Stap 1: bepaal wat de vlonder moet kunnen
Begin bij hoe je de ruimte gaat gebruiken, niet bij een getal. Een vlonder voor een barbecue en twee stoelen is een heel ander project dan een vlonder waar zes mensen aan tafel kunnen.
Maak een kort lijstje:
- Activiteiten. Eten, loungen, barbecueën, een looproute naar de schuur of de achterom.
- Meubels. Meet de tafel, stoelen, barbecue en ligbedden die je echt hebt of wilt kopen.
- Looproutes. Waar mensen van de deur naar de trap of het gras lopen. Die route moet vrij blijven van de tafel.
- Zon en schaduw. Kijk waar de schaduw ‘s middags en ‘s avonds valt. Dat bepaalt het comfort en, bij composiet, hoe warm het oppervlak wordt. Een vlonder in de schaduw blijft ook langer nat en wordt sneller groen.
Zet het daarna uit op de grond. Zet de echte meubels op het gras, schuif de stoelen naar achteren alsof er iemand op zit en markeer de omtrek met paaltjes en touw. Deze oefening van tien minuten is het betrouwbaarste hulpmiddel om de maat te bepalen. Wie hem overslaat, bouwt vaak een vlonder die op papier groot leek en met een tafel erop krap aanvoelt.
In ons voorbeeld past een tafel van 1,8 m met zes stoelen plus een barbecuehoek op 4 m langs de gevel en 3 m diep.
Stap 2: controleer de regels voordat je iets definitiefs tekent
Verschillende regels kunnen de maat en de plek van je vlonder veranderen, dus zoek ze vroeg op.
Vergunning
Of je een omgevingsvergunning nodig hebt, hangt af van je adres en het omgevingsplan van je gemeente. Doe de vergunningcheck in het Omgevingsloket. Landelijk is een klein bouwwerk in voor- of achtererfgebied vergunningvrij als het niet hoger is dan 1 m en niet groter dan 2 m² (art. 2.29 Bbl, zie deze toelichting). Een vlonder van 12 m² valt daar niet onder, dus dan hangt het af van het omgevingsplan en de uitkomst van de check. Veel gemeenten staan lage vlonders in de achtertuin vergunningvrij toe, maar ga daar niet zonder check van uit.
Ook als je vergunningvrij mag bouwen, moet de vlonder voldoen aan de technische regels uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), zoals constructieve veiligheid en, boven 1 m hoogte, een balustrade.
Erfgrens en buren
Het burenrecht in het Burgerlijk Wetboek verbiedt zonder toestemming van de buren een balkon “of soortgelijk werk” binnen 2 m van de erfgrens als je daarvandaan op het erf van de buren kijkt (art. 5:50 BW). Een gewone vlonder op maaiveldhoogte valt daar meestal niet onder, maar een verhoogd terras kan dat wel, omdat het inkijk geeft die er anders niet was. In een rijtjeshuistuin zit je al snel binnen 2 m van de buren. Overleg bij een verhoogde vlonder dus vooraf, en leg toestemming vast.
Huur je, of woon je in een appartement met een VvE, vraag dan eerst toestemming aan de verhuurder of de VvE.
Water en kabels
- Aan het water. Bouw je aan of boven een sloot of vijver die onder het waterschap valt, dan gelden de regels van het waterschap. Vaak is een melding of vergunning nodig.
- Kabels en leidingen. Graaf je met een machine, ook een gehuurde minigraver of grondboor, dan ben je verplicht vooraf een KLIC-melding te doen bij het Kadaster. Ook bij graven met de hand is het verstandig te weten waar kabels, de gasleiding en de riolering lopen.
Stap 3: kies plek, hoogte en bevestiging
De hoogte bepaalt hoe ingewikkeld het wordt
De hoogte bepaalt een groot deel van het werk. Volgens het Bbl is een vloerafscheiding verplicht als het hoogteverschil tussen de rand van de vlonder en het terrein of water ernaast meer dan 1 m is, en dan moet die minimaal 1 m hoog zijn (IPLO: vloerafscheidingen). De meeste Nederlandse tuinvlonders blijven daar ruim onder. Een lage vlonder heeft geen balustrade nodig; een hoge vlonder heeft een balustrade, langere palen, schoren en meer treden nodig.
Onze vlonder van 45 cm blijft ruim onder de grens van 1 m. Meet bij een aflopende tuin of een sloot wel op meerdere punten langs de rand.
Aan de gevel of vrijstaand
Een vlonder aan de gevel rust aan één kant op een balk die aan de muur is bevestigd. Een vrijstaande vlonder heeft ook vlak bij het huis eigen palen of poeren. In Nederland worden tuinvlonders meestal vrijstaand gebouwd: je hoeft niet in de gevel te boren, en spouwmuren, ventilatieroosters van de kruipruimte en vochtproblemen blijven buiten beeld. De gids over vlonders aan de gevel of vrijstaand zet de voor- en nadelen op een rij.
Houd bij een vrijstaande vlonder minstens 2 cm vrij van de gevel (Gadero), en blokkeer nooit de ventilatieroosters van een kruipruimte.
Stap 4: stem de maat af op de planklengtes
Hier verspillen veel plannen geld. Vlonderplanken zijn er in vaste lengtes, en de maat van de vlonder in de richting van de planken moet daarbij passen.
Geïmpregneerd grenen van 28 × 145 mm en douglas van 28 × 140 mm liggen bij Nederlandse houthandels meestal in lengtes van 3, 4 en 5 m (NuBuiten, Houthandel van Gelder). Composiet zoals ProDeck komt onder meer in 2,20 en 4,00 m. In ons voorbeeld lopen de planken evenwijdig aan het huis, over 4 m. Een plank van 4 m bedekt elke rij in één stuk, zonder kopse naden.
Maak je de vlonder 4,5 m langs de gevel, dan koop je volgens de vlonderplanken calculator voor elke rij een plank van 5 m en zaag je er 0,5 m af, of je krijgt naden. Die halve meter extra vlonder kost dus een hele meter extra plank per rij.
Ook de breedte telt. Met planken van 145 mm en een voeg van 10 mm neemt elke rij 155 mm in beslag. Voor 3 m heb je 20 rijen nodig, maar 20 rijen zijn samen 3,09 m: de laatste plank moet in de lengte worden gezaagd tot ongeveer 55 mm. Maak je de vlonder 3,09 m diep, dan passen 20 hele planken; met 2,94 m passen er 19. ProDeck geeft in zijn eigen voorbeeld van 4 × 3 m precies hetzelfde advies: maak de breedte op hele planken.
Voor ons voorbeeld van 4 × 3 m geeft de calculator 20 planken van 4 m, en met 10% marge 22 stuks.
Stap 5: schets de onderconstructie
Je hoeft geen constructeur te zijn om een onderconstructie voor een lage tuinvlonder te schetsen. Er is in Nederland geen landelijke overspanningstabel voor vlonders; je volgt het advies van je leverancier, en bij iets bijzonders laat je een constructeur rekenen.
Liggers
Liggers lopen haaks op de vlonderplanken, dus in ons voorbeeld van de gevel af, 3 m de tuin in. Gadero gebruikt voor een lage vlonder geïmpregneerde regels van 45 × 70 mm, staand gelegd, op maximaal 40 cm hart-op-hart voor houten planken en 30 tot 35 cm voor composiet.
Aantal liggers over 4 m op 40 cm h.o.h.: 4.000 ÷ 400 = 10 vakken, dus 11 liggers. De calculator voor de onderconstructie telt ze voor je. Een regel van 45 × 70 mm is niet bedoeld om 3 m vrij te overspannen, dus hij rust op draagbalken of palen.
Draagbalken, palen en poeren
Bij een vrijstaande vlonder van 4 × 3 m met twee draagbalken, elk 30 cm van de rand, komt de calculator met palen op maximaal 1,5 m uit op 8 palen, en op maximaal 2 m op 6. Gadero laat gepunte hardhouten palen van 6 × 6 × 100 cm 90 tot 100 cm de grond in gaan, zodat vorst ze niet omhoog drukt. Gestorte poeren of schroeffunderingen zijn alternatieven. De gids over poeren en vorstdiepte noemt de vorstvrije diepte per grondsoort, en de calculator voor vlonderpoeren rekent het beton uit.
Leg onder de vlonder worteldoek tegen onkruid en houd ruimte voor ventilatie; Gadero noemt ongeveer 20 cm vrije ruimte onder de constructie.
Stap 6: plan trap en balustrade
Een trap neemt meer tuin in beslag dan mensen verwachten. Voor trappen bij woningen geldt een optrede van maximaal 188 mm en een aantrede van minimaal 220 mm (Brinqs: trapafmetingen). Voor onze vlonder van 45 cm geeft de calculator voor vlondertrappen 3 optreden van 150 mm en 2 treden. Met treden van twee planken (aantrede 300 mm) steekt de trap 60 cm uit vanaf de vlonder, plus een landing onderaan.
Zet de trap uit in je opstelling op de grond, zodat mensen niet in een border uitkomen. Een balustrade is bij 45 cm niet verplicht.
Stap 7: kies materialen en stel een budget op
Liggen maat en onderconstructie vast, dan kun je prijzen gaan berekenen. De materiaalkeuze heeft het grootste effect op de post vlonderplanken. Indicatieve materiaalprijzen voor vlonderplanken (2026):
| Materiaal | Per m² | Voor 12 m² | Bron |
|---|---|---|---|
| Vuren of grenen | 25 – 45 € | 300 – 540 € | Offerteadviseur |
| Hardhout | 50 – 90 € | 600 – 1.080 € | Offerteadviseur |
| Composiet | 35 – 135 € | 420 – 1.620 € | Gadero |
Een complete houten vlonder inclusief materiaal en aanleg kost volgens Homedeal indicatief 75 tot 150 € per m² (2026, incl. btw), dus ruwweg 900 tot 1.800 € voor onze 12 m². Voor alleen het leggen noemt Hovenier.nl 15 tot 25 € per m². Prijzen veranderen en verschillen per regio en leverancier; vraag altijd een actuele offerte.
Het overzicht van vlonderkosten splitst een offerte op in posten, zodat je ziet waar het geld naast de planken naartoe gaat.
Stap 8: zet het op papier
Voordat je offertes aanvraagt of de vergunningcheck afrondt, verzamel je:
- Situatieschets. Omtrek van het huis en de tuin, plek van de vlonder, afstanden tot de erfgrens en eventueel water.
- Plattegrond van de onderconstructie. Liggers met maat en afstand, draagbalken, palen of poeren.
- Doorsnede. Hoogte boven het maaiveld, diepte van de palen, trap.
- Materiaallijst. Planken per lengte, regels en balken, palen, schroeven, beslag, worteldoek.
Voor de vergunningcheck en een eventuele aanvraag heb je in het Omgevingsloket vaak een tekening met maten nodig. Wie die al heeft, is sneller klaar.
Een opmerking over de reikwijdte: deze site geeft ramingen voor je planning, geen constructief advies. Regels verschillen per gemeente, en je gemeente heeft het laatste woord over wat mag.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt het om een vlonder te plannen?
Het ontwerpwerk zelf kan in een weekend. De vergunningcheck in het Omgevingsloket duurt een paar minuten. Is er wel een vergunning nodig, dan heeft de gemeente voor de reguliere procedure in principe acht weken. Begin dus op tijd als je in het voorjaar wilt bouwen.
Hoe groot moet mijn vlonder worden?
Stem de maat af op de meubels en looproutes die je verwacht, en pas dan de maat in de richting van de planken aan op een gangbare planklengte zoals 3, 4 of 5 m. Maak de breedte bij voorkeur een veelvoud van plankbreedte plus voeg. De meubels op het gras uitzetten met touwtjes is de betrouwbaarste controle.
Heb ik een vergunning nodig voor een vlonder in mijn achtertuin?
Dat hangt af van het omgevingsplan van je gemeente. Landelijk is alleen een bouwwerk tot 1 m hoog en 2 m² zeker vergunningvrij. Voor grotere vlonders doe je de vergunningcheck in het Omgevingsloket. Ook zonder vergunning moet de vlonder voldoen aan het Bbl en het burenrecht.
Plan ik de onderconstructie zelf of laat ik dat aan de hovenier over?
Het helpt om hem zelf te schetsen, ook als een hovenier of aannemer bouwt. Als je de liggermaat, de afstand en het aantal palen kent, kun je offertes eerlijk vergelijken en zie je een offerte die de hoek afsnijdt. Bij een hoge vlonder, slappe grond of zware lasten zoals een hottub laat je een constructeur rekenen.