Of je een vlonder op tegels of palen bouwt, hangt vooral af van je ondergrond. Tegels volstaan als de grond al stabiel is, zoals een bestaand terras of een goed aangetrild zandbed. Palen kies je bij zachte of losse grond, zoals tuinaarde of klei, of als de vlonder hoger komt te liggen. In beide gevallen leg je de onderbalken nooit direct op het zand en zet je de steunpunten dicht bij elkaar: Gadero adviseert palen maximaal 50 cm uit elkaar onder balken die 40 cm uit elkaar liggen.
Hieronder lees je de voor- en nadelen van beide manieren, de maten die leveranciers aanhouden, en hoeveel steunpunten een vlonder van 4 × 3 m nodig heeft volgens de calculator.
Vlonder op tegels of palen: de verschillen
| Op tegels | Op palen | |
|---|---|---|
| Geschikt voor | Stabiele ondergrond: bestaand terras, verdicht zand | Zachte grond, tuinaarde, ongelijk terrein |
| Werk | Egaliseren, zand aantrillen, tegels op hoogte leggen | Palen slaan, op hoogte afzagen |
| Hoogte | Laag; je kunt weinig hoogteverschil opvangen | Ook hoger dan maaiveld mogelijk |
| Risico | Verzakken als de ondergrond niet stevig is | Palen die bij vorst omhoog komen als ze te ondiep staan |
| Ventilatie | Let op: weinig ruimte onder de vlonder | Makkelijk 20 cm luchtruimte |
Onlinetuinhout zegt het kort: tegels werken als je al een stabiele ondergrond hebt, zoals een bestaand terras of stabilisatiezand. Bij instabiele grond zoals zwarte grond sla je palen.
Gadero is nog duidelijker over wat je níet moet doen: leg de onderbalken nooit direct op het zand, maar gebruik altijd stoeptegels, piketpalen of verstelbare terrasdragers.
Een vlonder op tegels
Een vlonder op tegels is de snelste manier als je ondergrond goed is. Zo pak je het aan:
- Graaf af en egaliseer. Haal de toplaag weg tot je op vaste grond zit.
- Breng zand aan en tril het aan. Gadero raadt ophoogzand aan, omdat dat zich goed laat aantrillen en stevig vlakstrijken.
- Leg worteldoek tegen onkruid.
- Leg de tegels op de plek van elke onderbalk, op dezelfde afstanden als bij palen, en breng ze op hoogte met het afschot dat je wilt.
- Leg de onderbalken op de tegels en schroef de planken erop.
Je kunt ook een bestaand terras gebruiken. Dan sla je stap 1 tot 3 over, maar check of de tegels niet verzakt of scheef liggen en of het water van het terras goed weg kan.
Ventilatie. Op tegels komt een vlonder al snel laag te liggen. Gadero noemt voor een vlonder op een zandbed 10 tot 15 cm ventilatieruimte tussen zand en planken. Met een balk van 70 mm hoog en een plank van 28 mm zit je bovenkant 98 mm boven de tegel. Kom je met de ventilatie in de knel, dan helpen verstelbare tegeldragers of een hogere balk.
Een vlonder op palen
Bij zachte grond of als je de vlonder hoger wilt hebben, sla je palen. Gadero geeft voor de gewone tuinvlonder deze maten op de pagina over vlonder bouwen:
- Paal: gepunte hardhouten paal van 6 × 6 × 100 cm.
- Diepte: ongeveer 90 tot 100 cm in de grond, zodat de palen bij strenge vorst niet omhoog komen.
- Afstand: palen in een rij maximaal 50 cm uit elkaar, de liggers onderling 40 cm.
- Ventilatie: circa 20 cm ruimte onder de vlonder.
- Worteldoek: circa 10 cm onder de liggers, zodat de lucht onder de vlonder kan blijven stromen.
Onlinetuinhout houdt een iets kleinere diepte aan: palen 60 tot 80 cm in de grond. Hoe dieper je gaat, hoe minder kans op opvriezen; voor de vorstvrije diepte per grondsoort kijk je in de gids over vlonderpoeren en vorstdiepte.
Minder palen met twee lagen balken. Bij een grote vlonder of grond met veel puin beschrijft Gadero een opbouw met twee lagen balken: zwaardere palen van 10 × 10 of 12 × 12 cm om de 100 tot maximaal 150 cm, daarop draagbalken van 5 × 15 cm en daar haaks op balken om de 40 cm. Je hebt dan minder palen, maar de opbouw is minimaal 26,5 cm hoog.
Betonpoeren zijn een derde mogelijkheid, vooral als de vlonder hoger komt of een zware last draagt. Gadero noemt gemiddeld € 20 per poer (2026, indicatief). Met de betoncalculator voor poeren reken je uit hoeveel zakken beton je nodig hebt.
Rekenvoorbeeld: hoeveel steunpunten voor 4 × 3 m?
Neem een vlonder van 4 × 3 m met geïmpregneerd grenen van 145 mm, voeg 10 mm en onderbalken op 40 cm. Elke onderbalk krijgt steunpunten op maximaal 50 cm, zoals Gadero adviseert voor palen. De calculator telt de balken voor beide legrichtingen; het aantal steunpunten per balk is (balklengte ÷ 50 cm) + 1.
| Planken lopen | Onderbalken | Steunpunten per balk | Totaal steunpunten |
|---|---|---|---|
| Over de breedte van 3 m | 9 × 4 m | 9 | 81 |
| In de lengte van 4 m | 11 × 3 m | 7 | 77 |
Dat is veel. Voor een vlonder op palen betekent dit 77 tot 81 piketpalen van 1 m, en voor een vlonder op tegels evenveel tegels als steunpunt. Het verschil tussen de twee richtingen is klein; de vlonderplanken calculator kiest hier planken over de breedte, omdat dat iets minder plankhout en een bredere laatste rij geeft.
Met de onderconstructie-calculator kun je zelf spelen met de afstand tussen de balken en de steunpunten. Kies je de opbouw met twee lagen, dan vul je daar de palen op 100 tot 150 cm in en zie je hoeveel minder palen je nodig hebt. Let wel: de balkmaten moeten dan passen bij de grotere overspanning.
Composiet: altijd een stevige ondergrond
Composiet onderbalken zijn niet sterk genoeg om zelf als draagbalk te dienen. ProDeck schrijft voor dat ze altijd vastgeschroefd moeten worden op een stabiele, solide ondergrond, anders gaan ze weglopen of krullen. Op een balkon of dakterras waar je niet mag boren, raadt ProDeck aluminium onderbalken aan. Een composiet vlonder leg je dus op een vlak terras, op tegels die heel dicht bij elkaar liggen, of op een houten of aluminium onderconstructie die zelf op palen of tegels rust. De liggerafstand is bij composiet ook kleiner, zie de gids over liggerafstand.
Zo kies je
- Bestaand, vlak terras dat goed afwatert? Leg de vlonder op het terras, met balken op tegels of terrasdragers.
- Zand of goed verdichte grond, vlonder op maaiveld? Tegels op een aangetrild zandbed.
- Tuinaarde, klei of veen? Palen van 90 tot 100 cm, of betonpoeren.
- Hoge vlonder of grote overspanning? Palen of poeren met twee lagen balken; laat de maten bij twijfel narekenen.
- Aan het water? Palen op de kant en kijk naar de regels van het waterschap, zie vlonder boven water.
Veelgestelde vragen
Kan ik een vlonder direct op tegels leggen?
Ja, als de tegels stevig liggen en goed afwateren. Leg de onderbalken op de tegels, niet de planken, en houd ruimte voor ventilatie. Leg de balken nooit direct op zand of grond. Op een bestaand terras check je eerst of er niets verzakt is.
Hoe diep moeten palen voor een vlonder?
Gadero adviseert hardhouten palen van 6 × 6 × 100 cm ongeveer 90 tot 100 cm diep te slaan, zodat ze bij strenge vorst niet omhoog komen. Onlinetuinhout noemt 60 tot 80 cm. Bij zachte grond ga je liever dieper.
Hoe ver moeten de palen van een vlonder uit elkaar?
Bij de gewone opbouw met één laag balken adviseert Gadero palen maximaal 50 cm uit elkaar in een rij, met de balken onderling 40 cm uit elkaar. Bij een opbouw met twee lagen balken en zwaardere palen kan dat 100 tot 150 cm zijn.
Hoeveel palen heb ik nodig voor een vlonder van 4 × 3 m?
Met balken op 40 cm en palen op maximaal 50 cm zijn dat 77 palen als de planken in de lengte lopen (11 balken van 3 m met 7 palen) of 81 als de planken over de breedte lopen (9 balken van 4 m met 9 palen). Met twee lagen balken heb je er veel minder nodig.
Reken je onderconstructie door met de onderconstructie-calculator voordat je palen of tegels gaat kopen.